მეტრო 2035

მეტრო 2035

მეტრო 2035
ავტორი: დიმიტრი გლუხოვსკი
გამომცემლობა “წიგნები ბათუმში” – “BOOKS IN BATUMI” Publishing

პირველ რიგში, მინდა გაგაფრთხილოთ, რომ ეს პოსტი შეიცავს “სპოილერებს”, სხვანაირად ვერაფრით გადმოვცემ სათქმელს, რომელიც უხვად დამიგროვდა.

მეტრო 2033” და “მეტრო 2034” ვფიქრობ, მხოლოდ იმიტომ დაიწერა, რომ “მეტრო 2035”-სთვის შეემზადებინათ მკითხველი. ეს ერთგვარი დიდი შესავალია ძალიან დიდ და გამაოგნებელ წიგნამდე. მიუხედავად იმისა, რომ 2034 ძალიან დიდი იმედგაცრუება აღმოჩნდა პირადად ჩემთვის, ასე თუ ისე, საინტერესო საკითხავი იყო. 2033 კი ძალიან მაგარი სათავგადასავლო წიგნია, საინტერესო ამბებით და პერსონაჟებით, რომელიც ძალიან გართობს და რომელმაც უდავოდ დიდი საყოველთაო მოწონება დაიმსახურა. მეტრო 2035 წინა ორივე წიგნზე მეტად ჩამთრევია, უფრო დაძაბული და ჩახლართული სიუჟეტია, ძალიან ძლიერი პერსონაჟებია, ამბავი ტვინს გიდუღებს და ზუსტად ურტყამს მიზანში. საუკეთესო ანტიუტოპიური ნაწარმოებია, რაც წამიკითხავს, რომელიც პირდაპირ სახეზე აგაფარებს ადამიანურ მონურ ბუნებას. მაგრამ მისი მთავარი ღირებულება საერთოდ არაა პერსონაჟები, ან ჩახლართული ამბები, ან კვანძები, ან პოსტაპოკალიპტური სამყაროს დეტალები, რომელიც იდეალურადაა აღწერილი.  ეს არის წიგნი, რომელიც აშიშვლებს ჩვენი მეზობელი სახელმწიფოს რეალობას და ზოგადად დიქტატურულ რეჟიმებს. წიგნი, რომელიც ზუსტად ასახავს პროპაგანდის საშინელ ეფექტს, დიქტატურის უღელს, მონურ სიბრმავეს, ადამიანის ბუნების უმახინჯეს გამოვლინებას – შეეგუოს ყველაფერს და იცხოვროს ნეხვში ყელამდე ჩაფლულმა, ოღონდ არ იბრძოლოს, ოღონდ არ იყოს თავისუფალი, ოღონდ ვინმე მართავდეს და იმდენ ლუკმა საჭმელს აძლევდეს, რომ შიმშილით არ მოკვდეს.. ოღონდ არ იყოს თავისუფალი!

მეტრო 2033-ის მთავარი მოქმედი გმირი, არტიომი, გაიზარდა. ის აღარაა პატარა ბიჭი, ერთ დროს რომ აღტკინებული შეჰყურებდა ორდენის წევრებსა და სტალკერებს. ის უკვე ფიქრობს, მას ბევრი შეკითხვა აწუხებს და, რაც მთავარია, ის აბსოლუტურად დარწმუნებულია, რომ ისინი მარტონი არ არიან, რომ აუცილებლად გადარჩებოდნენ სხვებიც, უბრალოდ უნდა ეცადოს და ხმა მიაწვდინოს მათ. მისი მცდელობები, რადიოსიგნალით მიწვდეს სხვა შორეულ ქალაქებს, უშედეგოდ მთავრდება. მას ყველა შეშლილად თვლის. ხალხი, რომელიც მიჩვეულია სალაფავის ჭამას, ჭამს ყველაფერს, რასაც მიუგდებენ, მათ შორის იმასაც, რომ ისინი ერთადერთი არიან ამ პლანეტაზე. ყველა სხვა, ვინც განსხვავებულად ფიქრობს, შეშლილია. არტიომი ცდილობს საკუთარი სიმართლის დამტკიცებას და ეს ბრძოლა მას დევნილად აქცევს. საკუთარი თანამებრძოლები მას სასიკვდილოდ იმეტებენ. თუმცა ის მაინც აღმოაჩენს სიმართლეს. სასწაულებრივ სიმართლეს, რომელსაც უმალავენ ყველას. ამ ბრძოლაში ყველა სახე – წითლები, რაიხი, ორდენი, ჰანზა – ყველა ერთდება, თითქოს ეს ერთი და იგივე სახეა, ერთ მასად იქცევა, ერთი ხელიდან იკვებება, ერთი პირით იღებს ბრძანებებს, ერთ მიზანს ემსახურება და ერთიანად არის სისხლში ამოსვრილი.

წიგნის სიუჟეტს ხაზად გასდევს მეტროს მიწისქვეშეთის მმართველის ელიტის მოწოდებები, რომ მეტროს გარდა სხვა ქვეყნებიც გადარჩა, მაგრამ სხვა გადარჩენილები ერთიანი ძალებით ცდილობენ, მოსკოვის მეტროში საწაულებრივად გადარჩენილი რუსი ხალხის საბოლოოდ გაწყვეტას და ამიტომაც ისინი ვალდებულები არიან, უფრო მაგრად ჩაიჭყლიტონ იმ ნაგავში და ყელამდე ნეხვში, უფრო დამჯერები იყვნენ, უფრო მორჩილები, უფრო მონურები.. ლამის ბოლო გვერდებამდე, ვბრაზდებოდი ავტორზე და ვფიქრობდი: “რაღა საჭიროა ისედაც პარანოიით შეპყრობილი რუსეთის მოსახლეობისათვის კიდევ მტრის ხატების შექმნა? წიგნშიც იმის პროპაგანდა, რომ რუსეთს ებრძვის მთელი სამყარო, რომ რუსეთის განადგურება უნდათ?” ვფიქრობდი და ნერვები მეშლებოდა. თუმცა ბოლოს ყველაფერი ისე შემობრუნდა, რომ ყბა ჩამომივარდა, გავცოფდი, გავნერვიულდი, ვიგინებოდი და წარმოვიდგენდი, მე რას ვიზამდი არტიომის ადგილზე.

წიგნის კითხვისას უამრავი პარალელი თავისით იწყებს ხაზების გავლებას მეტროს სამყაროსა და პარანოიით ნაკვებ რუსეთის სახელწიფოს შორის. რუსეთიც ხომ ერთადერთია, რომელსაც “მთელი სმყარო ებრძვის”, ყველა მის განადგურებას ცდილობს. ნატო, ამერიკა, დასავლეთი – “გარყვნილების ბუდეები”! რუსეთი კი “სიწმინდის სადარაჯოზეა”, ყველა დანარჩენს ამ “სიწმინდის” განადგურება სურს.  ზუსტად ასევეა მეტრო 2035-ის ჯურღმულებშიც, მხოლოდ ისინი არიან სიმართლის მხარეს, ყველა სხვა დანარჩენი დედამიწაზე მათ წინააღმდეგაა, ყველას ამ გადარჩენილი ერთი მუჭა ხალხის “განადგურება” სურს – ამ სალაფავით ნაკვები ხალხი თვითონვე ამბობს უარს თავისუფლებაზე, გადარჩენაზე, სიცოცხლეზე მიწის ზემოთ და არა მიწასა და განავალში. მონები ირჩევენ სამყაროს, სადაც ღორებს ადამიანის ხორცით კვებავენ, სადაც არ არსებობს არანაირი სიმართლე, სადაც არავინ სვამს კითხვებს, სადაც არავინაა თავისუფალი და სადაც არ არსებობს მომავალი. როდესაც ხალხს მხოლოდ იმდენი საჭმელი აქვს, რომ არ მოკვდეს, ვერაფერს ხედავს, გარდა იმ ხელისა, რომელიც საკვებს აძლევს. სამყარო, სადაც ადამიანის სიცოცხლეს, არ აქვს ფასი და, სადაც სიცოცხლე ზოგადად, არანაირ ფასეულობას არ წარმოადგენს. და განა რამე სხვა ხდება უამრავი შიშით და ფობიით გაჟღენთილ რუსეთში?

წარმოვიდგენ, როგორ კითხულობს ამ წიგნს რუსეთის ხელისუფლების ტყულებით გაჯერებული ადამიანი და წიგნის ლამის ბოლომდე გულში ამბობს: “აი ხომ ხედავთ, ნამდვილად ასეა, ნამდვილად გვებრძვიან, დასავლეთი ცუდია, ყველა ჩვენ წინააღმდეგაა!” მაინტერესებს, როდესაც ბოლო გვერდებს წაიკითხავს, მიხვდება, რომ მონაა? მიხვდება, რომ მატლია და ნეხვშია ყელამდე? დაფიქრდება თავისუფლებაზე? მოუნდება არტიომის გვერდით დადგომა? თუ პირიქით, არტიომს გალანძღავს? მიხვდება, რომ ისიც ისეთივე პროპაგანდის მსხვერპლია, როგორც მოსკოვის მეტროში გადარჩენილი ბრბო?

ამ წიგნში თქვენ ნახავთ სახეებს, რომლებიც ნეხვში კეთილღეობისთვის, საკუთარი ნებით ამბობენ უარს თავისუფლებაზე.

“რატომ უნდა გავაპროტესტოთ?” “რატომ უნდა მოვხვდეთ ვინმეს თვალში ცუდად?” “ეს ჩემი საქმე არ არის!” – მე ძალიან ბევრი გარშემომყოფისგან მომისმენია მსგავსი არგუმენტები და ძალიან კარგად მახსოვს ის შეგრძნებები, რომელიც მაშინ მეუფლებოდა – გაოგნება და ზიზღი! არაფერია იმაზე საზიზღარი და საცოდავი, ვიდრე ადამიანი, რომელიც ოდნავი კეთილდღეობისთვის თავზე ნეხვს საკუთარი ხელით იყრის, თვალს ხუჭავს უსამართლობაზე, ცდილობს, რომ ვინმეს წინააღმდეგ არ წავიდეს, ვინმეს ცუდად არ გაეჩხიროს თვალში. რას იზამ, მონობაში ნაკვები ხალხი, მონობისთვის გააკეთებს ყველაფერს, ოღონდ არ უხსენო თავისუფლება. ოღონდ კრიტიკული აზრი არ გამოთქვას, ოღონდ თვითონ იყოს კარგად.

არტიომი ცდილობს, ყველას უთხრას სიმართლე, ცდილობს გადაარჩინოს სხვებიც, მაგრამ ძალიან გვიან ხვდება, რომ იმ გვირაბებში აღარავინაა გადასარჩენი, იქ ადამიანები აღარ არიან. თუ ჯორჯ ორუელის “ცხოველების ფერმაში” ღორები ნელ-ნელა იქცევიან ადამიანებად, აქ პირიქით, ადამიანები იქცევიან ღორებად და მატლებად..

და რას იზამს არტიომი? გადარჩება? ვინმე დადგება მის გვერდით? ოკეანისკენ გაქანდება გადარჩენილი სამყაროს საძებნელად თუ ხალხის მონობით გაოგნებულს აპათია შეიპყრობს და გაირიყება მეტროში. გატეხავს სისტემას თუ სისტემა გატეხავს? ეს თქვენ უნდა გაარკვიოთ!

მე კი მხოლოდ ერთი თხოვნა მექნება გამომცემლებთან: როდესაც გლუხოვსკი ჩამოვა, შემახვედრეთ, ძალიან ბევრი სალაპარაკო დამიგროვდა.

პ.ს.
მეტრო 2035-ის წიგნის ყდა – ეს გარეკანი ცალკე აპლოდისმენტებს იმსახურებს. აქ ყველაფერია.

MiNi Library

facebook
goodreads

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s