ოქროს გალია

%e1%83%9d%e1%83%a5%e1%83%a0%e1%83%9d%e1%83%a1-%e1%83%92%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%90-%e1%83%a8%e1%83%98%e1%83%a0%e1%83%98%e1%83%9c-%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%98

ოქროს გალია
ავტორი: შირინ ებადი (ნობელიანტი)
მთარგმნელი: სალომე ბენიძე
გამომცემლობა: ინტელექტი

“თუ არ შეგიძლია, ბოლო მოუღო უსამართლობას, მაშინ უამბე მაინც ყველას მის შესახებ”
ალი შარიათი

სწორედ ასე იწყება შირინ ებადის შესანიშნავი წიგნი. ავტორი ზედმიწევნით ასრულებს ალი შარიათის თხოვნას და გვიყვება ირანში მეოცე საუკუნის მეორე ნახევარში დატრიალებული ერთ-ერთი უდიდესი უსამართლობის შესახებ.

ეს არის წიგნი ოჯახზე, რომელიც პოლიტიკურმა უთანხმოებამ გაანადგურა. მაგრამ თუ კარგად დავუკვირდებით, ერთი ოჯახის ამბავი ირანის სახელმწიფოში დატრიალებული ისტორიის პატარა სარკეა. პოლიტიკური არჩევანის განსხვავებულობამ და საკუთარი არჩევანის ფანატიკურმა რწმენამ გადაწონა ოჯახის წევრების ერთმანეთისადმი სიყვარული. სამი ძმა და სამი არჩევანი – შაჰის გენერალი აბასი, კომუნისტი ჯავადი და ხომეინის მომხრე ალი. მოუხედავად იმისა, რომ მშობლებმა შვილები პოლიტიკისგან მაქსიმალურად შორს აღზარდეს, ბიჭების პოლიტიკურმა მისწრაფებებმა და სიმპატიებმა თავი მაინც იჩინა და ვერც დედამ, ვერც საერთო დამ, ვერც სისხლმა და ვერც საერთო სახლმა ვერ დაიცვა ოჯახი დანგრევისაგან. იქ, სადაც პოლიტიკა ძმებს შორის დგება, გზები იყოფა, თვალებში ვეღარ უყურებ საყვარელ ადამიანებს და აღარ მიგესვლება სახლში, რომელშიც გაიზარდე. ასე მოხდა აბასის, ჯავადისა და ალის შემთხვევაშიც.

ოჯახის ამბების პარალელურად წიგნში ვითარდება მოვლენათა სერია, რომელსაც ადგილი ჰქონდა 1979 წელს და რომლის შედეგად ირანი კონსტიტუციური მონარქიიდან სახალხო თეოკრატიულ ისლამურ რესპუბლიკად იქცა – შაჰი მოჰამედ რეზა ფეჰლევი შეცვალა აიათოლა რუჰოლა ხომეინიმ. რევოლუცია ორ ეტაპად განხორციელდა: პირველ ეტაპზე ლიბერალთა, მემარცხენეთა და რელიგიურ ჯგუფთა ალიანსმა შაჰის მმართველობა ჩამოაგდო; მეორე ეტაპზე, რომელსაც ისლამურ რევოლუციასაც უწოდებენ, აიათოლა მოვიდა მართვის სათავეში…

შირინ ებადი ამ ამბების თვითმხილველია: ის და ფარი, სამი ძმის ერთადერთი და, ახლო მეგობრები არიან. ამიტომ შეგვიძლია ჩავთვალოთ, რომ ავტორი ამ ყველაფრის უშუალო მონაწილეც გახლავთ. მხატვრული თვალსაზრისით ამაზე ბევრად უკეთესი წიგნებიც წამიკითხავს, მაგრამ ისტორიული და ინფორმაციული თვალსაზრისით ძალიან მნიშვნელოვანი წიგნია. ადამიანური ისტორიის გადმოცემით ავტორი გვიყვება მისი სამშობლოს ტრაგიკულ და რთულ უახლეს ისტორიას. პოლიტიკური ფანატიზმი ძმებს აიძულებს ერთმანეთისგან დისტანცირებას. საკუთარი თავის გარშემო თვითონვე იშენებენ გალიებსა და ბარიერებს, იკეტებიან ნაჭუჭში, სადაც ვერც დედის სიყვარული და ვერც ოჯახის სითბო ვერ აღწევს. არ აქვს მნიშვნელობა, როგორ ცხოვრობ, ღარიბულად თუ მდიდრულად, შეიძლება, ფუფუნებაშიც ცხოვრობდე და შენ გარშემო აშენებული გალია სულაც ოქროსგან იყოს ჩამოსხმული, მაგრამ გალია თუნდაც ოქროსი, მაინც გალიაა..

საქართველოში იზრდებიან თაობები, ამთავრებენ სკოლასა და უნივერსიტეტს და მათ აბსოლუტურ უმეტესობას წარმოდგენაც კი არ აქვს ჩვენი ქვეყნის მეზობლების შესახებ. რატომღაც ისეთი რეალობა ჩამოყალიბდა ახალგაზრდებში, თითქოს ჩვენი ქვეყნის მეზობლები მხოლოდ აღმოსავლეთ ევროპა და მოსაზღვრე ქვეყნები არიან. ჩვენი გეოგრაფიის გაკვეთილები, ისტორიის სახელმძღვანელოები, სხვადასხვა კურსები არ გვაძლევენ საშუალებას, რომ გავიგოთ მეტი ჩვენ გარშემო, ჩვენ რეგიონში არსებულ ქვეყნებზე, კულტურაზე, პრობლემებზე, კონფლიქტებზე, რელიგიასა და ადამიანებზე. ხოლო ის ინფორმაცია, რაც ისტორიის წიგნებშია, არის მითოლოგიზებული აბდაუბდა, რომელსაც რეალობასთან კავშირი არ აქვს, მით უმეტეს თანამედროვე ისტორიასთან. და ახლა, როცა ირანსა და საქართველოს შორის უვიზო მიმოსვლაა და ყოველ დღე შეგვიძლია ქუჩებში ირანელი ტურისტების ნახვა, ვხედავთ ირანელების მიერ გახსნილ კომპანიებს, წამოწყებულ ბიზნესებსა და ინვესტორებს, მემგონი, დროა, ეს მითოლოგიზებული ისტორია გვერდზე გადავდოთ და წავიკითხოთ ის, რაც ნამდვილია. გავიგოთ მეტი ამ ქვეყანაზე, მის მოქალაქეებსა და მათ პრობლეებზე. ვიცოდეთ, რა გამოიარეს, რას გაუძლეს და გავითვალისწინოთ, რომ ჩვენ ქვეყანაში არასოდეს დავუშვათ მსგავსი ბნელი იდეებით შეპყრობილი ხალხის მიერ ძალაუფლების ხელში ჩაგდება.

შირინ ებადის წიგნი არაა რთულად წასაკითხი, მაგრამ ის რთულ და მტკივნეულ წარსულს ეხება. გვიყვება ირანის პოლიტიკური ცხოვრების გარდამავალ ეტაპებზე, სისხლიან ჩაგვრაზე, ოპოზიციისა და ქალების დევნაზე, რელიგიური ფანატიზმის აღზევებასა და ცოდვებზე. გვიყვება წაგებულ ომზე, ხელისუფლების კრიტიკოსი ხალხის უკვალოდ გაქობაზე, ათასობით პოლიტიკური ოპონენტის დახვრეტასა და თავიდან მოშორებაზე..
იშვიათია ისეთი წიგნი, რომელიც ძალიან დელიკატურად, ობიექტურად და საკმაოდ მძაფრად გადმოსცემს პრობლემების რეალურ არსს, არ გვიყვება ისტორიას სუბიექტურად და ცდილობს პრობლემების პარალელურად დაგვანახოს ის დადებითიც, რაც ვერც ომებმა და ვერც პოლიტიკურმა ბატალიებმა ვერ გააქრეს. “ოქროს გალია” ზუსტად ასეთი წიგნია. ჩემი ნება რომ იყოს, ეს წიგნი აუცილებლად იქნებოდა სკოლაში სავალდებულო წასაკითხი ლიტერატურის ჩამონათვალში. ეს სურვილი განსაკუთრებით მძაფრია იმ პოლიტიკური ისტერიის ფონზე, რაც ქვეყანაში ბოლო პერიოდში ხდება. სამწუხაროა, მაგრამ საქართველოშიც მინახავს ოჯახის წევრები, რომლებმაც ერთმანეთი დაკარგეს, გამოიკეტნენ გალიებში და მშობლიურ სახლშიც მშობლების სანახავად რიგრიგობით დადიან. “ოქრის გალია” კი ნათლად დაანახებდა მოზარდებს, რა შედეგები მოაქვს ოჯახზე წინ პოლიტიკის დაყენებას.

მათთვის, ვისაც სურს ირანის რევოლუციაზე წარმოდგენის შექმნა, ასევე ვურჩევ, წაიკითხონ მარჯან სატრაპის “პერსეპოლისი” – უბრალოდ შედევრია. შესაძლებელია ანიმირებული ფილმის ნახვაც იგივე სათაურით – “პერსეპოლისი”.

MiNi Library

facebook
goodreads